Oferta dnia

Nadwrażliwość dotykowa u dzieci - jak rozpoznać objawy

Przez: Dorota - Kategorie: Aktualności

Nadwrażliwość dotykowa u dzieci - jak rozpoznać objawy

Nadwrażliwość dotykowa

Dotyk to zmysł, który rozwija się najwcześniej. Już w życiu płodowym maluszek odczuwa go niemal całą powierzchnią ciała. Przed narodzeniem, dziecko ma doświadczenia związane z dotykiem: odczuwanie ciepła, nacisku wód płodowych, czucie skurczów macicy szykującej się do porodu, ssanie własnych palców. Zmysł dotyku jest przez to pierwotny i najlepiej rozwinięty ze wszystkich. Dlatego, tak bardzo istotny jest kontakt skóra do skóry z matką od razu po urodzeniu.

Wrażenia dotykowe stanowią bazę wielu procesów takich jak: mowa, jedzenie, planowanie motoryczne, uczenie się.

Już 3-miesięczne niemowlę poznaje świat poprzez wkładanie do ust i lizanie różnych rzeczy. Ważne jest wtedy, aby umożliwić mu poznawanie odmiennych kształtów i faktur ustami, a także masować jego całe ciało. Gdy dziecko zaczyna samodzielnie chodzić – ważne jest, aby jego stopy miały kontakt z różnymi powierzchniami. Stopy bowiem, zbierają wiele informacji z układów: przedsionkowego, proprioceptywnego i właśnie dotykowego, dlatego warto, by mały człowiek dużo chodził na bosaka, poczuł podłoże i poszerzał swoje wrażenia dotykowe, stymulując tym samym zmysł równowagi.

Jak rozpoznać nadwrażliwość na dotyk

Objawy nadwrażliwości na dotyk są widoczne u niektórych dzieci od razu po urodzeniu. Duży wpływ na to może mieć sam poród np. cesarskie cięcie, przebieg ciąży, dysfunkcje integracji sensorycznej występujące np. u rodziców.

U dzieci może pojawić się obronność dotykowa – skłonność do negatywnych i emocjonalnych reakcji na bodźce dotykowe. Charakteryzuje się to przesadną wrażliwością na bodźce, których inne osoby nawet by nie zauważyły. U takich dzieci wywołuje to duży dyskomfort, co może objawiać się m.in: dużą ruchliwością lub wycofaniem. Problemy związane z obronnością dotykową mogą występować w wielu sferach - jedzenia, pielęgnacji, samoobsługi, zabawy, emocji czy kontaktów społecznych.

Często u dzieci z nadwrażliwością widoczne są:

  • trudności z myciem ciała, twarzy, włosów, zębów
  • problemy z obcinaniem włosów, paznokci, czesaniem włosów,
  • niechęć do różnego rodzaju czynności pielęgnacyjnych – smarowania ciała, twarzy kremami, oliwkami
  • niechęć do noszenia niektórych ubrań, brak akceptacji materiałów, faktur, wycinanie metek, problemy z naciskiem ubrań na ciało
  • nadmierne reakcje na nagły i niespodziewany dotyk, niechęć do przebywania w grupie osób, unikanie kontaktu fizycznego z innymi osobami
  • nadmierne reakcje na ból
  • niechęć do zabaw grupowych, sportów grupowych
  • niechęć do zabaw różnymi masami, piaskiem, farbkami, częste mycie rąk
  • zaburzenia różnicowania dotykowego – upośledzenie zdolności do odczuwania lekkiego dotyku, nacisku, temperatury, bólu, wibracji
  • wykazywanie niezwykłej potrzeby dotykania bądź unikania pewnych powierzchni lub materiałów (koce, pluszaki, dywany)
  • unikanie chodzenia na bosaka – piasek, trawa, niechęć do noszenia różnego rodzaju obuwia.
Jak rozpoznać nadwrażliwość na dotyk

Z powyższymi trudnościami niektóre dzieci oraz ich rodzice muszą mierzyć się każdego dnia. Są one przyczyną dyskomfortu, często traktowane jako zachowania trudne, z którymi związane są różnego rodzaju problemy wychowawcze rodziców. Zdarza się, że uniemożliwiają np. wyjazd na wakacje, funkcjonowanie w grupie, dostosowanie społeczne w różnych sytuacjach.

Zachowania takie są też wyzwaniem dla wychowawców, nauczycieli w żłobkach, przedszkolach, szkołach – utrudniają proces nauczania, rodzą trudności emocjonalne u dzieci z nadwrażliwością i przeszkadzają w relacjach z innymi osobami. Nieprzepracowane trudności często zostają przez całe życie i wpływają negatywnie na optymalne funkcjonowanie tych osób w życiu dorosłym.

Dlatego bardzo ważnym procesem jest systematyczna, regularna terapia sensoryczna wspomagana pracą na terenie domu.

Istotnym elementem terapii integracji sensorycznej jest odpowiednia stymulacja układu dotykowego poprzez masaże akceptowanymi przez dziecko fakturami, korzystanie ze ścieżek sensorycznych dotykowych – praca nad odwrażliwianiem i różnicowaniem dotykowym.

Ćwiczenia prowadzone na ścieżkach sensorycznych doskonale stymulują także zmysł równowagi, funkcjonowanie układu przedsionkowego, układu prioprioceptywnego – czucia głębokiego. Równocześnie możemy ćwiczyć także planowanie motoryczne, prawidłowy chód i postawę.

Udostępnij

Dodaj komentarz